Kolaj çağı, komplo teorileri ve Lady Gaga

Posted on 29 Nis 2009

1


sj-collageİlk albümü The Fame ile müzik kanallarında hoplayıp zıplayan kitleye hızla katılan Lady Gaga, resmi sitesindeki biyografisinde şöyle buyuruyor:

“The Fame, herkesin kendini ünlü hissedebileceğini anlatıyor. Pop kültür sanattır. Pop kültürden nefret ederek cool olamazsınız, bu yüzden de onu tamamen kabullendim ve The Fame‘in her tarafında onu duyabilirsiniz. Ama bu paylaşılabilir bir şöhret. Hepinizi partiye davet etmek istiyorum. İnsanların bu yaşam tarzının bir parçası olduklarını hissetmelerini istiyorum.” (LadyGaga.com)

Bu cümlelerin anlamsızlığı, aslında ekranın sık sık kullandığı anlamlandırma yönteminden kaynaklanıyor. Birbirinden farklı bütünlerin parçalarını alıp bir araya getiren ekran, ortaya çıkan kolajı her zaman anlamlıymış gibi sunma telaşında olmuştur.

Absürt kolajların anlamlı gibi gösterilmesi sadece şarkıcılara ve onların açıklamalarına özgü bir şey değil. Siyasette bu çok daha garip sonuçlara yol açar. Birbiriyle ilgisiz parçaları ilişkilendirmenin tek yolu komplo teorileridir, çünkü komplo teorilerinde ileri sürülen ilişkiler gizli saklıdır. Mesela aşağıdaki videoyu ele alalım:

Bu videoya göre, 1949′da yapılmış bir toplantı sonucunda, 1945′te Japonya’ya atom bombası atılıyor;

Yine aynı toplantı sebebiyle 1945′te (yani toplantıdan 4 yıl önce) “Almanya yerle bir ediliyor”. Neredeyse Naziler’in Kıta Avrupası’nı işgali sırf Almanya’yı bombalamak için uydurulmuş bir bahane olacak;

Açık açık Varşova Paktı’na alternatif olarak kurulan NATO, bu videoya göre NATO üyesi ülkelerin hemen hiçbiriyle komşuluğu bulunmayan Çin ve Arap ülkelerine karşı kuruluyor;

En güzeli de, Soğuk Savaş ABD tarafından sırf Sovyetler’i durdurmak için başlatılıyor…

Bir yığın yanlış bilgi, açık çarpıtma ve kafa karışıklığı. Ayrıca tüm bunlar söylendikten sonra Türkiye’nin ABD için tek rakip olduğunun öne sürülmesi de apayrı bir garabet.

Kopuk kopuk doğru/yanlış bilgilerden oluşan bir kolaj. Anlamsızlığı öylesine açık ki, izleyici üzerinde “bu kadar da anlamsız olamaz, mutlaka önemli bir mesaj veriyordur” hissi bırakıyor.

Lady Gaga’nın  ”paylaşılabilir şöhret”ten bahsetmesi veya “pop kültürden nefret ederek cool olamazsınız, bu yüzden onu kabullendim” gibi cümleler kurması da aşağı yukarı aynı “derinlik”te.

Cool demek zaten popüler olmak demektir. Yani bu cümlenin anlamı aşağı yukarı, “popüler kültürden nefret ederek popüler olamazdım. Amacım popüler olmaktı, bu yüzden popüler kültürden nefret etmemeye karar verdim, popüler oldum” gibi bir şey. Yani hiçbir şey.

Ve bu cümlenin saçmalık derecesiyle “Japonya, Almanya, Çin ve Arap ülkeleri ABD-İngiltere-İsrail için ciddi tehditlerdi, o yüzden de ABD için tek tehdit Türkiye’dir” cümlesi arasında pek bir fark yok.

İlgisiz parçaları bir araya getirip bir bütün oluşturmak, ekran kültürünün vazgeçemediği bir yöntemdir. Bunun örneklerini, videokliplerden haberlere her yerde görebilirsiniz. Bu tip kolajlar sanat alanında farklılıklardan oluşan bir uyum ve derinlik hissi bırakırken, siyasette “kimsenin farkında olmadığı gizli gerçekler”den bahsettiğini iddia eder. İlki estetik açıdan hoş ürünler verebilir. Ama ikincisi hiçbir şey bilmeden bir şeyler biliyormuş gibi davranmayı sağlar ki, bunun zararlarını burada sayıp WordPress’in sağladığı 3GB’lik sınırlı alanı zorlayacak değilim.

Posted in: Sanal Politika, Video